Gedenksteen Brugge Unesco Werelderfgoed

Voor veel Bruggelingen is het een evidentie maar toch blijft het iets om trots op te zijn: Brugge is erkend als Unesco Werelderfgoed. Meer nog: Brugge staat viermaal op de lijst van het Werelderfgoed ingeschreven. Het Begijnhof krijgt de erkenning in 1998, het Belfort in 1999 en het historische stadscentrum in 2000. De Heilig Bloedprocessie is in 2009 erkend als immaterieel werelderfgoed.

IMG_5615 (Small)

‘Brugge Unesco Werelderfgoed’ uitgespeeld aan de rand van de binnenstad, foto: Aleid Hemeryck

De werelderfgoedtitel  

Het Werelderfgoedverdrag bestaat sinds 1972. Het wil cultureel en natuurlijk erfgoed met een unieke en universele waarde bewaren voor toekomstige generaties. Unesco motiveert duidelijk waarom de Brugse binnenstad de erkenning als Werelderfgoed verdient. De organisatie noemt Brugge een gaaf bewaarde stad, gevat binnen haar 13de-eeuwse grenzen, die ruimtelijk én structureel van eeuwen geschiedenis getuigt. De gotische baksteenarchitectuur en ook de neogotische architectuur, die in de 19de eeuw voor een eerste restauratiegolf zorgt en de voortzetting is van een eeuwenoude bouwtraditie, bepalen het uitzicht van de stad. Het Belfort met de Hallen, het Begijnhof, de middeleeuwse hospitalen, kerken en kloosters zijn bijzondere uitingen van de commerciële en culturele geschiedenis van de stad en de mensheid. Unesco stipt ook de band aan tussen de stad en de paneelschilderkunst van Vlaamse Primitieven als Jan Van Eyck en Hans Memling die in de 15de eeuw in Brugge wonen en werken. Hun schilderijen en die van hun tijdgenoten beïnvloeden de schilderkunst in de rest van Europa.

De titel ‘Werelderfgoedstad’ oefent ongetwijfeld toeristische en culturele aantrekkingskracht uit. De website VisitBruges pakt maar wat graag uit met deze erkenning om toeristen te verleiden tot een bezoek. Het authentieke middeleeuwse stadsweefsel en het historisch patrimonium moeten hen over de streep trekken.

Een duurzaam erfgoedbeleid

Maar: deze prestigieuze erkenning vraagt de nodige inspanningen en bepaalt ook mee de toekomst van de stad. Het erfgoed moet immers in stand gehouden worden! Al op het einde van de 19de eeuw voorziet de Stad Brugge in een premie voor de ‘kunstige herstelling’ van huizen in particulier bezit. In 1971 is de stad voorloper wanneer zij een Dienst Monumentenzorg opricht die instaat voor de zorg van het bouwkundig erfgoed in Brugge. De dienst hanteert daarvoor de principes uit het Charter van Venetië (1964) dat bepaalt hoe er moet worden omgegaan met restauratie en conservatie van waardevolle gebouwen en monumenten. Tot op vandaag is het deze dienst die de krijtlijnen uittekent voor het toekomstige beleid. Daarbij zoeken de verantwoordelijken naar een evenwicht tussen de erfgoedwaarden van Brugge en het duurzaam ontwikkelen van een leefbare stad waar mensen wonen, werken en ondernemen.

BRU001000001_032-02

Bron: Album Ronse, coll. Stadsarchief Brugge

De Stad Brugge overlegt regelmatig met Unesco en kan daarbij rekenen op advies van een aantal commissies. Naast de Raadgevende Commissie voor Stedenschoon, die sinds 1904 advies geeft bij restauraties en (ver)bouwprojecten in de binnenstad, is sinds enkele jaren ook een Expertencommissie Unesco aangesteld die mee het evenwicht tussen het bestaande patrimonium en nieuwe architecturale ingrepen bewaakt. Zij stimuleerden mee het uitwerken van een Managementplan waarbij de Stad het gevoerde beleid evalueert en politiek en juridisch ondersteunt. Het Plan omschrijft de uitzonderlijke universele waarde van Brugge. Het geeft aanzetten voor een consequent erfgoedbeleid door niet alleen aandacht te vragen voor het kunsthistorisch waardevol patrimonium maar ook voor de panden met een minder grote erfgoedwaarde en voor de stadslandschappen. Bovenal wil het Managementplan een motor zijn voor een verantwoorde ontwikkeling van Brugge als levendige stad, in de eerste plaats voor haar bewoners, en daarnaast voor ieder die haar bezoekt en hier verblijft. Een belangrijk werkinstrument dus!

Van hamer en beitel tot drone

Sinds 2001 hangt in de Blinde Ezelstraat een gedenksteen ‘Brugge Unesco Werelderfgoed’. In dat jaar is de restauratie van de gevel van de Griffie op de Burg voltooid. Die gevel uit 1534-1537 is één van de vroegste voorbeelden van renaissancestijl in Vlaanderen en het is één van de monumenten die een grondige restauratiebeurt krijgt in de aanloop naar Brugge Culturele Hoofdstad 2002. Dat culturele jaar geeft Brugge een belangrijke impuls, zowel wat de historische als wat de hedendaagse architectuur betreft. Het is ook met het oog op dat jaar dat men begint te ijveren voor de erkenning als Werelderfgoed – met het gekende resultaat. Op de gedenksteen in de Blinde Ezelstraat staan dan ook drie data: 2000 – Brugge wordt Unesco Werelderfgoed, 2001 – het herstel van de Griffie en 2002 – Brugge Culturele Hoofdstad.

DSC03306 (Small)

Beeld van het Belfort gemaakt door een drone, Dienst Patrimonium Stad Brugge

Het restaureren van de historische parels van de stad is een blijvende investering in kennis, tijd en middelen. Of een investering in ‘vakmanschap’ zoals in de gedenksteen staat gebeiteld. Naast de traditionele restauratiewerktuigen zoals hamer en beitel, prijken daar ook de boormachine én de digitale camera op. En de restauratietechnieken blijven evolueren… Wie kon in 2001 voorspellen dat in aanloop naar de restauratie van hét monument van de Brugse binnenstad, het Belfort, een drone een essentiële rol zou spelen in het vooronderzoek!

Restaureren, bouwen en verbouwen vormen een rode draad doorheen het leven van de stad. En Brugge blijft zich engageren – zie hiervoor de huidige restauratie van het Gruuthusepaleis en de Onze-Lieve-Vrouwekerk en de toekomstige restauraties van het Begijnhof en het Belfort. Werelderfgoedstad Brugge staat stevig in de steigers!

DSC03207 (Small)

Oud en nieuw verenigd in een dronebeeld: links naast de O.L.V.-kerk het Gruuthusepaleis in restauratie, rechts het Concertgebouw achter de Sint-Salvatorkathedraal en in het midden het topje van het Belfort, Dienst Patrimonium Stad Brugge

Meer objecten en verhalen

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *