Portretbuste van Augusta Liedts

‘Hoewel de details van de kleding eenvoudig zijn gehouden, valt er toch één ding op: een kanten sjaal, kunstig gedrapeerd over de schouders en mooi uitgewerkt. Een geslaagd idee, dat bij allen de herinnering oproept aan de gulle schenkster van de rijke collectie oude kanten die vandaag in de afgewerkte zalen van het Gruuthusepaleis te zien is.’

De journalist van de Journal de Bruges is zeer lovend over een marmeren portretbuste wanneer hij op 21 december 1889 verslag uitbrengt van zijn bezoek aan het atelier van beeldhouwer Hendrik Pickery. Hij beschrijft hier de buste van barones Augusta Liedts (1850-1885), geboren Godin, echtgenote van baron Amedée Liedts.

Haar een ‘gulle schenkster’ noemen, klopt niet helemaal. Inderdaad brengt Augusta Liedts een prachtige verzameling kanten bij elkaar. Maar het is haar man die deze collectie in 1889 aan de stad Brugge schenkt, na het tragische overlijden van zijn echtgenote.

Hendrik Pickery, Portretbuste van barones Augusta Liedts, coll. Gruuthusemuseum (VI.O.0025)

Een schenking

In 1887 vangt het Oudheidkundig Genootschap van Brugge op dat baron Amedée Liedts een onderkomen zoekt voor de kantcollectie van wijlen zijn echtgenote. De collectie omvat zo’n 300 stukken historische kant, uit de 16de tot de 19de eeuw. De voorzitter van het genootschap, die de baron persoonlijk kent, contacteert hem en start de gesprekken over de schenking op. In een eerste brief prijst hij Brugge aan als een stad die ‘door zovele buitenlanders bezocht wordt, in alle seizoenen, en die in het bijzonder in alle landen gekend is om haar kantindustrie’. Daarenboven kan men de baron een zaal aanbieden in het Gruuthusepaleis, dat door de stad aangekocht is en dat gerestaureerd wordt om er het museum van het genootschap in onder te brengen.

Mutsenbol in Brusselse kloskant uit de collectie van barones Liedts (coll. Gruuthusemuseum, XIX.O.0124), midden 18de eeuw. Foto: cel Fotografie Stad Brugge

De baron is, ook met het rijke artistieke verleden van Brugge in het achterhoofd, gecharmeerd door het voorstel en hoewel er zich nog enkele hindernissen voordoen, schenkt hij de collectie uiteindelijk aan de stad. De baron krijgt een zaal toegewezen op de eerste verdieping van de Reievleugel van het Gruuthusepaleis – voor wie met het gebouw vertrouwd is: de zaal in de ‘elleboog’ van het gebouw. Hij laat vitrines bouwen in Brussel en installeert de stukken zelf. Zoals mgr. Bethune, de voorzitter van het Oudheidkundig Genootschap, het vertelt tijdens een van de bestuursvergaderingen: ‘(…que) Mr. Liedts dispose ses dentelles sans le concours de personne, qu’il ne consulte personne, ne désire voir personne, en un mot qu’il tient à travailler seul.’

Een bedanking

In oktober 1889 meldt men op de bestuursvergadering van het genootschap dat de kantcollectie al te zien is. Het Gruuthusepaleis staat in de begindagen dan ook bekend als het Musée des Dentelles of Musée des Dentelles et d’Antiquités. Meteen verschijnt ook een catalogus.

Het Gruuthusepaleis op een prentkaart uit 1910 benoemd als ‘Musée de dentelles’. Foto: Beeldbank Brugge / coll. Stadsarchief Brugge

Bezoekers kunnen er verschillende kantsoorten (Vlaamse, Brabantse, Mechelse, Valenciennes, Binche…) en technieken (geborduurde kant, naaldkant, kloskant) bekijken. Begin juli 1891 leidt baron Liedts in eigen persoon hoog bezoek rond: koning Leopold II, koningin Marie-Henriette en hun dochter Clémentine. De Gazette van Brugge weet te melden dat de baron ‘vele wetensweerdige inlichtingen (heeft) gegeven over de kanten’ en dat ‘de koninginne zoo verrukt was, dat zij verklaarde te zullen terugkeeren om ze opnieuw en nog aandachtiger te bezichtigen.’

Misschien kijkt tijdens dit bezoek Augusta Liedts toe. Op 3 augustus 1889 namelijk, geeft de Brugse gemeenteraad aan het College van Burgemeester en Schepenen de opdracht om met beeldhouwer Pickery contact op te nemen over het maken van een portretbuste van Augusta Liedts. Op die manier wil het bestuur zijn dankbaarheid tonen aan de baron. Men bepaalt ook dat de buste een plaats moet krijgen in de zaal waar de kant getoond wordt, al zou hier nog discussie over volgen.

De kantzaal in de hoofdvleugel van het Gruuthusepaleis, 1904. Foto: Beeldbank Brugge / coll. Stadsarchief Brugge

Later wordt de kantopstelling nog uitgebreid naar de aanpalende zaal in de hoofdvleugel. Het is in die zaal dat vanaf 2019 de kantcollectie van het Gruuthusemuseum opnieuw een plaats krijgt. Onder het goedkeurend oog van barones Augusta Liedts – uiteraard.

Foto bovenaan: Karin Borghouts

 

Meer objecten en verhalen

3 gedachten over Portretbuste van Augusta Liedts

  1. paul libbrecht schreef:

    duidelijk item over kant.

  2. Denise Vekeman schreef:

    Dag,
    Heel interessant! Ik ben benieuwd en zal de komende dagen zeker eens een kijkje komen nemen.
    Goed dat zo veel moois door iedereen te bewonderen is.

    Louise

    1. Bruggemuseum schreef:

      Bedankt voor uw enthousiaste reactie! Maar nog even geduld: het Gruuthusemuseum opent pas eind mei 2019 weer de deuren.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *