Neogotisch drukwerk

Vanaf circa 1840 overspoelen Franse bidprentjes de Belgische markt. De prentjes zijn meestal versierd met romantische, zeemzoete afbeeldingen. ‘Anders en beter,’ denken een aantal heren in Brugge. Drukker Jacob Petyt springt op de kar en wordt een belangrijk leverancier van neogotisch drukwerk.

De weerzin tegen het Franse drukwerk is er niet alleen in België. In het Duitse Düsseldorf richten kunstschilders, geestelijken en kooplieden in 1841 de Verein zur Verbreitung religiöser Bilder (de Vereniging voor het verspreiden van religieuze prenten) op. Zij willen prenten op de markt brengen die het geloofsleven verdiepen. In 1867 telt de Verein al 2000 leden.

Bidprentje van steendrukkerij K. Van de Vyvere-Petyt, Prentenkabinet Musea Brugge, coll. Van Hoorebeke

Heilige Beeldekensgilde

Het tweede katholieke congres van Mechelen in 1864 roept ook Belgische katholieke kunstenaars op zich te verenigen om devotieprenten te maken. In Brugge vertaalt dit zich in de oprichting van de Heilige Beeldekensgilde. Deze wil drukwerk op de markt brengen dat ‘onberispelijk is onder het dubbel oogpunt van godsdienst en kunst’. Voor het drukken en uitgeven van bidprentjes en grotere devotieprenten doet de Gilde beroep op drukker Jacob Petyt (1822-1871), die zich specialiseert in neogotisch drukwerk. Hij kan rekenen op de oudheidkundige kennis van de gildeleden om de ontwerpen ‘correct’ te krijgen.

Petyt leert de techniek van het steendrukken bij de firma Daveluy, die bekend staat om de hoge kwaliteit die afgeleverd wordt. In 1844 richt Petyt een eigen drukkerij op. De opdrachten die hij van de Heilige Beeldekensgilde krijgt, geven hem de wind in de zeilen. Zijn naambekendheid groeit, ook buiten Brugge. Zo blijft Petyt ook na het stilletjes verdwijnen van de Beeldekensgilde neogotisch drukwerk produceren en verspreiden.

Engelstalig bidprentje van de firma Van de Vyvere-Petyt, Prentenkabinet Musea Brugge, coll. Van Hoorebeke

Na het overlijden van Petyt, zetten zijn weduwe en dochter de zaak voort. Zij beginnen ook naar het buitenland te exporteren:  Nederland, Frankrijk, Duitsland, Engeland en zelfs de Verenigde Staten. Enkele jaren later vervoegt schoonzoon Karel Van de Vyvere de zaak en prijkt op het drukwerk de naam ‘K. Van de Vyvere-Petyt’.

Concurrentie

Rond die tijd komt er in Brugge een stevige concurrent bij: de drukkerij Desclée De Brouwer of de Société Saint Augustin. De oprichters van de drukkerij zijn overtuigde katholieken en richten vanuit die overtuiging hun bedrijf op. In 1878 proberen ze de firma Petyt over te nemen maar dat mislukt.

Bidprentje van de firma Société Saint Augustin (Desclée De Brouwer), Prentenkabinet Musea Brugge, coll. Van Hoorebeke

Tot aan de eerste Wereldoorlog blijven beide firma’s belangrijk spelers op de markt van het neogotische drukwerk. In 1919 wil Karel Van de Vyvere de zaak stopzetten. De Antwerpse drukker Emile Lombaerts-Van de Velde toont interesse en neemt rond 1922 de stenen waarmee Van de Vyvere drukt en de stock van prentjes over. Nog een tijdje drukt Lombaerts prentjes die onder de afbeelding de vermelding ‘K. Van de Vyvere-Petyt’ dragen terwijl onder de tekst ‘E. Lombaerts V.D.Velde Deurne Antwerpen’ gedrukt staat.  Zo leeft een Brugs bedrijf nog even verder in Antwerpen.

Meer objecten en verhalen

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *